بزرگترین اصل موفقیت در جهان :
شیر افریقایی هر شب که می خوابد می داند که فردا باید از کند ترین غزال افریقایی کمی تند تر بدود تا از گرسنگی نمیرد.

وغزال آفریقایی هر شب که می خوابد می داند که فردا باید از تند ترین شیر آفریقایی کمی تند تر بدودتا کشته نشود .

مهم نیست که تو شیر هستی یا غزال مهم این است که فردا را از امروز تند تر بدوی

برای خندین منتظر خوشبختی نباش،شایدخوشبختی منتظرخندیدن توست

مثال : برنامه ای بنویسید که یک رشته ( متن) را از کاربر بگیرد و آخرين حرف رشته را ستاره بگذارد.

;Program myprog
;Uses WinCRT
var
;i:integer
;s:string
begin
;('writeln('enter string
;(readln(s
;(i:=lenght(s
;'*'=:[s[i
;(writeln(s
.end

دستور تبديل int به str 
این دستور محتوي يك عد صحيح را به رشته تبديل مي كند

;(عدد,رشته)str

دستور mod
براي تعين زوج يا فرد بودن يك عد مورد استفاده قرار مي گيرد و اگر باقي مانده آن عد تقسيم بر دو صفر بود زوج و در غير اينصورت فرد است

mod 2=0 عدد

مثال : برنامه ای بنویسید که عدد از كاربر بگيرد و بگويد كه عدد متقارن است و اگر نبود بگويد كه عدد متقارن نيست

;Program myprog
;Uses WinCRT
var
;i,len:integer
;s:string
begin
;('writeln('enter number
;(readln(i
;(str(i,s(len:=lenght(s
if len mod 2=0 then
begin
;('عد متقارن نيست')write
;halt
end;
for i:=1 to len/2 do
begin
if s[i]<>s[len-i+1] then
begin
;('عد متقارن نيست')writeln
halt
end
;('عد متقارن هست')writeln
.End

 متغير stringاين متغير مكانی از حافظه است كه نوشته ها و متن (به تعداد 256 character) را می توان درون آن قرار داد . فرق آن با متغیر char در این است که متغیر char می تواند یک حرف را در خود جا دهد در حالی که string می تواند کلمه و یا حتی کلمات (متن) که تعداد حروف آن بیش تر از 256 character نباشد را در  آن جا داد .توجه : رشته = string = متن یا نوشته

 

بدست آوردن طول رشته (string)
دستور length  : از این دستور برای محاسبه تعداد حروف یک رشته استفاده می شود .

مثال : برنامه ای بنویسید که یک رشته ( متن) را از کاربر بگیرد و طول رشته (تعداد حروف آن) را چاپ کند .

;program ibprogrammer;Uses WinCrt

var
;s:string

;begin

;(readln(s
;( (writeln( s , ' = ' , length(s

.end

توضیح مثال بالا
 دو خط اول كه برای نوشتن هر برنامه در پاسكال استفاده می شه.

  var را وقتی استفاده می كنيم كه بعدش بخواهيم متغير تعريف كنيم.

;s:string  يعنی اين كه يك متغير از نوع  string تعريف كرديم (كه می تواند حاوی متن باشد)

 begin یعنی برنامه نویسی شروع شد.

;(readln(s  یعنی از کاربر بخواه تا متنی که باید درون s قرار بگیرد را تایپ کند .

 ;( (writeln( s , ' = ' , length(s  یعنی طول رشته (تعداد حروف متن) را به کاربر به صورت زیر نشان بده ( اگر s = متن تایپ شده توسط کاربر=welcome to ib )
                           welcome to ib = 11

end   یعنی برنامه را تمام کن.

مثال : برنامه ای بنويسيد که سانتی متر را بگيرد و بر حسب اينچ چاپ کند .
 inch <= cm

اطلا عات مورد نياز :1inch = 1cm * 2.54

توجه : کاميوتر در حالت يش فرض، اعداد اعشاری را به صورت علمی نمايش می دهد . يعنی ۱۵ = ۱.۵  * ۱۰

;Program ibprogram
;Uses WinCrt

var
;n:real

;begin
 ;(':writeln('enter one real number
 ;(readln(n

;n:=n*2.54

;(writeln('n=' , n
.end

  

توضیح مثال بالا
 دو خط اول كه برای نوشتن هر برنامه در پاسكال استفاده می شه.

  var را وقتی استفاده می كنيم كه بعدش بخواهيم متغير تعريف كنيم.

;n:real  يعنی اين كه يك متغير از نوع  real تعريف كرديم   (كه می تواند حاوی اعداد حقيقی باشد)

 begin یعنی برنامه نویسی شروع شد.

;('writeln ('Enter one real number  یعنی متن enter one real number  را به کاربر نشان بده .  
 

;(readln (n  یعنی n يا همان عدد حقيقی را از کاربر بخواه
 

;n:=n*2.54  يعنی به جای مقدار n مقدار n*2.54 را قرار بده .

;(writeln('n=' , n  يعنی < مقدار n = n > را به کاربر نشان بده.

end   یعنی برنامه را تمام کن.

: halt دستوراین دستور جهت اتمام برنامه در هر زمانی مورد استفاده قرار می گیرد . ه

: char متغییراین نوع متغییر مکانی از حافظه است که یک حرف یا کاراکتر می توان درون آن جای داد . ه
 

: مثالبا استفاده از دستورfor  برنامه ای بنویسید که مرتبا حروف از کاربر بگیرد و اگر کاراکتر مورد نظر Q بود برنامه خاتمه پیدا کند . 

;program ib
;Uses WinCrt

var
;i:integer
;c:char

begin
;('writeln ('Enter character

for i:=1 to 28 do
        begin
        ;(readln (c        if c='Q' then
        ;halt
        ;end
;end

.end

توضیح مثال بالا
 دو خط اول كه برای نوشتن هر برنامه در پاسكال استفاده می شه.

  var را وقتی استفاده می كنيم كه بعدش بخواهيم متغير تعريف كنيم.

;i:integer  يعنی اين كه يك متغير از نوع  inteegr تعريف كرديم   (كه می تواند حاوی عدد باشد)

;i:char  يعنی اين كه يك متغير از نوع  charactr تعريف كرديم   (كه می تواند حاوی حرف باشد)

 begin یعنی برنامه نویسی شروع شد.

;('writeln ('Enter character  یعنی متنenter character  را به کاربر نشان بده .  

for i:=1 to 28 do
begin
;endیعنی دستورات بین  begin و end را 28 بار تکرار کن  .

;(readln (c  یعنی c  را از کاربر بخواه
 

if c='Q' then
        ;halt
        ;end
یعنی اگر  C برابر کاراکتر Q بود برنامه را تمام کن .

end   یعنی برنامه را تمام کن. 

مثال :

برنامه ای بنويسيد که مرتبا حروف را از کاربر بگيرد و اگر کاراکتر مورد نظر Q بود از برنامه خارج شود .

;program myprog
;uses wincrt
var
     ;c:char     

begin
;clrscr
;(readln(c

while c<>'a' do
begin
;(readln(c
;end

;end

توضيح مثال بالا :

دو خط اول كه برای نوشتن هر برنامه در پاسكال استفاده می شه .

var را وقتی استفاده می كنيم كه بعدش بخواهيم متغير تعريف كنيم .
;c:char يعنی اين كه يك متغير از نوع char (كه می تواند حاوی يك حرف باشد) تعريف كرديم .

begin يعنی اينكه می خواهيم برنامه نويسی را شروع كنيم .
;clrscr يعنی اينكه اگر در صفحه نوشته ای از قبل باقی مانده است اون را پاك كند .
;(readln(cيعنی اينكه از كاربر c را بپرس يعنی اينكه كاربر می تونه هر چيزی رو كه می خواهد در c قرار بگيره تايپ كنه  
while c<>'a' do
begin
;(readln(c
;endدر اينجا از دستور WHILE استفاده كردم و گفتم تا وقتی كه شرط درست نيست دستور بين begin و end را تكرار كن .در اينجا 'c<>'a همون شرط ما هستش و يعنی اينكه تا وقتی كه C نا مساوی a هستش دستورات بين begin و end را تكرار كن .
;(readln(c رو هم كه قبلا توضيح دادم .
end هم كه يعنی تمام .

متغير charاين متغير مكانی از حافظه است كه يك حرف را می توان درون آن جا داد .

مثال :
برنامه ای بنويسيد که N را از ورودی بگيرد و نتيجه اين سری را محاسبه كند .
1+2+3+4+....+N

;program seri

;Uses WinCrt

var

;i,m,n : integer

begin

;('writeln('Enter one number

;(readln(n

;m:=0

for i:=1 to n do

begin

;m:=m+i

;end

;(writeln('Enter one number:',m

.End

 

مثال:
برنامه ای بنويسيد كه اسامی ۱۰ نفر را بگيرد و آن كدام كه حرف اولش (با توجه به ترتيب حروف الفبای انگليسی) بزرگتر است را چاپ كند .

;program biger name

;uses wincrt

var

;n,s1,s2,s3,s4,s5,s6,s7,s8,s9,s10:string

begin

;('writeln('Enter Name

;(readln(s1,s2,s3,s4,s5,s6,s7,s8,s9,s10

if s1

begin

;n:=s1

;end

if s2

begin

;n:=s2

;end

به اين ترتيب تا s10 می نويسيم

;(writeln('n=',n

.end

مثال درس بعد :
برنامه ای بنويسيد كه مرتبا حروف را از كاربر بگيرد و اگر حرف مورد نظر Q بود از برنامه خارج شود .

# دستور while

این دستور برای تکرار دستورات به کار می رود . به این ترتیب که تا زمانی كه شرط صادق است دستورات بين begin و end تكرار می شود .

فرق دستور while با for در اين است كه در for تعداد تكرار مشخص است ولی در while اين شرط است كه مشخص ميكند يك دستور چند بار تكرار می شود .

 ساختار این دستور به صورت زیر می باشد .

do شرط while
begin
         دستورات        ;end

مثال :در اين مثال كه از دستور while كمك گرفتيم كامپيوتر مرتبا' يك حرف را از كاربر می گيرد و اگر آن حرف برابر q بود متوقف می شود .

;program ib
;uses wincrt
var
;c : char

begin
;clrscr
;(readln(c

while c<>'Q' do
begin
      ;(readln(c     ;end

.end

* برای مرور درس های گذشته و نيزآشنايی با الگوريتم ها تصميم گرفتم تا كار را با چند مثال برنامه نويسی ادامه دهم :

مثال ۱ :
برنا مه ای بنويسيد كه يك عدد بگيرد و فاكتوريل آن را حساب كند و در آخر نتيجه را نمايش دهد .

;program faktoriel
;uses wincrt
var
;fact,n,i : longint

begin
     ;'(writeln('enter an integer number
      ;(readln(n
fact:=1
for i:=1 to n do          fact:=fact*i     
;end

;(writeln('factorial=',fact.end

+ ما در اينجا از متغيير longint استفاده كرديم كه همان integer است ولی ظرفيت بيشتری دارد .
+ الگوريتم هم كه بسيار ساده است ‏ابتدا عدد را از كاربر می گيرد بعد ۱ يا همان fact را به تعداد دفعات بزرگی عدد در آن عدد ضرب می كند كه حاصل با راه حل رياضی نيز هماهنگی دارد .

 # دستورfor

این دستور برای تکرار دستورات به کار می رود . به این ترتیب که تعداد دفعات تکرار دستور را با دو مقدار (اولیه و نهایی) مشخص می کنیم .

برای استفاده از این دستور ما باید از قبل متغیر تعریف کنیم .

ساختار این دستور به صورت زیر می باشد .

;Program ib

;Uses WinCRT

var

;integer:اسم شمارنده

Begin

do مقدار نهایی  to مقدار اولیه := اسم شمارنده for 

begin

دستورات

;end

.End

مثلا" :

;Program ib

;Uses WinCRT

var

;i:integer

Begin

for i:=1 to 200 do

begin

;('writeln('visit our site => http://ib.co.sr

;end

.End

که در این دستور ما ابتدا متغیر i را از نوع integer تعریف کردیم . سپس با استفاده از دستور for از کامپیوتر خواستیم تا 200 بار دستور writeln را انجام دهد که نتیجه آن 200 بار نوشته شدن متن 'visit our site => http://ib.co.sr' است .

مثال :

برنامه ای بنویسید که 5 عدد را بگیرد و معدل را بدهد .

نکته : متغیر real برای اعداد اعشاری استغاده می شود .

;Program ib

;Uses WinCRT

var

;i:integer

;num:real

;average:real

Begin

for i:=1 to 5 do

begin

;('writeln('please type your number

;(read(num

avarage:=avarage+num

;end

;(writeln (avarage/5

.End

توجه : در اینجا در دستور writeln ما avarage/5 را بین دو علامت ' ' نگذاشتیم چون :

فقط وقتی از ' ' استفاده می کنیم که بخواهیم دقیقا" متن نوشته شده توسط ما چاپ شود یعنی در این مثال اگر 'avarage/5' را می نوشتیم خود avarage/5 چاپ می شد ولی اکنون که از ' ' استفاده نکرده ایم نتیجه ی تقسیم مقدار avarage به عدد 5 نمایش داده خواعد شد .